Nederlanders zijn een apart volk. In de goede zin. We zijn nuchter, direct, dol op plannen en we vinden overal wel iets van. En tegelijk zijn er van die dingen die zó normaal voelen, dat je pas doorhebt hoe typisch Nederlands ze zijn als een buitenlander je erop wijst.
Want laten we eerlijk zijn: waar anders vind je een land waar mensen met 3 graden en regen nog steeds op de fiets stappen alsof het strandweer is? Waar “doe maar normaal” een soort nationale religie is? En waar iedereen spontaan een mening heeft over hoe laat je mag beginnen met gourmetten?
In dit blog neem ik je mee langs 10 dingen die echt typisch Nederlands zijn. Niet om te klagen of te juichen, maar gewoon omdat het herkenbaar is. En stiekem ook best grappig.
Alles op een rijtje
1. Fietsen. Altijd. Overal.
De fiets is in Nederland geen hobby. Het is vervoer. Zelfs als je een auto hebt. Zelfs als het regent. Zelfs als je haast hebt.
Nederland staat wereldwijd bekend als fietsland. Volgens cijfers van het CBS heeft een groot deel van de huishoudens minstens één fiets, en worden er dagelijks miljoenen fietsritten gemaakt.
En ja, we nemen onze fiets ook gewoon mee in de trein. Of we zetten er drie kinderen op. Of een kerstboom.
2. “Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg”
Dit is misschien wel de meest Nederlandse mentaliteit die er bestaat.
Geen poeha. Niet te veel opscheppen. Niet te hard roepen dat je iets goed kunt. Als iemand heel enthousiast is, dan komt er al snel een grapje achteraan om het weer een beetje “normaal” te maken.
Dat nuchtere zit diep in de cultuur. Je merkt het in werk, in opvoeding, en zelfs in hoe we complimenten ontvangen (“ach joh, viel wel mee”).
3. Directheid (waar andere landen het bot noemen)
Nederlanders staan bekend om hun directheid. Wij noemen het eerlijk. Buitenlanders noemen het vaak lomp.
Maar het is wel typisch. Als iets niet goed is, zeggen we dat. Als iemand te laat is, zeggen we dat. Als je haar raar zit, zegt je collega dat ook. En dan met een glimlach.
Die directheid wordt vaak genoemd als typisch onderdeel van de Nederlandse communicatiestijl, bijvoorbeeld in culturele analyses van Nederland als “low-context” land.
4. Alles plannen (zelfs gezelligheid)
Spontaan afspreken? Kan. Maar dan wel over drie weken. En het liefst met een agenda erbij.
Nederlanders plannen hun sociale leven alsof het werkprojecten zijn. Vrijdagavond is voor vrienden. Zondagmiddag is familie. En dinsdagavond is sport. Het is allemaal al ingepland voordat je überhaupt gevraagd hebt.
En als je op het laatste moment vraagt: “Zullen we straks even een biertje doen?” dan krijg je vaak: “Leuk! Maar ik kan pas over twee weken.”
5. Verjaardagen in een kring met koffie en taart
De Nederlandse verjaardag is een fenomeen op zich.
Je komt binnen. Je feliciteert niet alleen de jarige, maar ook de rest van het gezin. Daarna krijg je koffie en taart. Je gaat in een kring zitten. En je praat over het weer, werk en vakanties.
En dan rond een uur of 8 hoor je iemand zeggen: “Nou, ik ga maar eens…” en dan staat ineens de halve kring op.
Het is zó herkenbaar dat het bijna een stereotype is. Maar ja, stereotypes komen ergens vandaan.
6. Haring happen en stroopwafels als exportproduct
Eten zegt veel over cultuur. En Nederland heeft een paar dingen waar we echt trots op zijn.
Haring bijvoorbeeld. Zeker als iemand ‘m “op z’n Hollands” achterover hangt. En stroopwafels zijn ondertussen wereldwijd bekend. Niet voor niets staat stroopwafel regelmatig in lijstjes van typisch Nederlandse producten die internationaal populair zijn.
Het Nederlands Voedingscentrum beschrijft ook hoe traditionele Nederlandse eetgewoonten en producten onderdeel zijn van onze eetcultuur, bijvoorbeeld bij hun thema’s rond voeding en gewoontes: Voedingscentrum – Eetgewoonten.
7. Koningsdag: een land dat één dag per jaar compleet losgaat
Koningsdag is eigenlijk niet normaal. Eén dag per jaar verandert Nederland in een grote oranje chaos.
Vrijmarkten, festivals, boten vol bier, kinderen die viool spelen voor 50 cent, en volwassenen die om 10:00 ’s ochtends al aan de oranjebitter zitten.
De traditie van Koningsdag (voorheen Koninginnedag) is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse nationale identiteit en wordt ook beschreven door officiële instanties zoals het Koninklijk Huis: Koningsdag – Koninklijk Huis.
8. Sinterklaas (en alle discussies die erbij horen)
Sinterklaas is typisch Nederlands én typisch ingewikkeld.
Het is een traditie die diep zit. Met cadeaus, gedichten, surprises en pepernoten. Maar het is ook een onderwerp waar de afgelopen jaren veel discussie over is ontstaan. Dat maakt het niet minder Nederlands. Misschien juist meer.
Het Meertens Instituut beschrijft Sinterklaas als een van de belangrijkste volksculturen in Nederland en legt uit hoe de traditie door de tijd heen verandert. Dat kun je lezen op hun pagina over Sinterklaas.
9. Klagen over het weer (maar er niks aan doen)
Nederlanders klagen over het weer alsof het een sport is.
Te warm? “Pff, niet normaal.”
Te koud? “Wat een rotweer.”
Regen? “Ja, typisch.”
Zon? “Nou, dat zal wel weer snel voorbij zijn.”
En ondertussen gaan we alsnog naar buiten. Op de fiets. Zonder paraplu. Want ja, we zijn toch al nat.
10. Zuinigheid (maar we noemen het “praktisch”)
Nederlanders zijn vaak zuinig. En nee, dat is niet per se negatief.
We houden van aanbiedingen. We bewaren plastic bakjes. We vinden het prima om 3 uur te fietsen voor een bank die gratis op Marktplaats staat.
En we splitsen rekeningen. Tot op de cent. Het stereotype “going Dutch” bestaat niet voor niks. Dat begrip wordt internationaal zelfs letterlijk gebruikt voor het verdelen van kosten, en het komt uit de Nederlandse cultuur: Cambridge Dictionary – going Dutch.
Tot slot
Typisch Nederlands zijn is een mix van nuchterheid, gezelligheid, plannen, fietsen, directheid en een beetje klagen. Het zijn van die dingen die je pas echt ziet als je even uitzoomt.
En het mooie is: het is soms irritant, soms hilarisch, maar vooral heel herkenbaar.
Dus ja. We zijn raar. Maar wel op onze eigen manier.
FAQ
Wat is het meest typisch Nederlandse eten?
Stroopwafels, haring, bitterballen, kaas en natuurlijk pepernoten rond Sinterklaas.
Waarom zijn Nederlanders zo direct?
Dat zit diep in de cultuur en wordt vaak gezien als eerlijkheid en duidelijkheid, maar het kan bot overkomen in andere landen.
Waarom fietsen Nederlanders zo veel?
Omdat Nederland er letterlijk op gebouwd is: vlak, veel fietspaden en korte afstanden. Het is praktisch en snel.
Waarom plannen Nederlanders alles?
Omdat structuur en voorspelbaarheid vaak als prettig worden gezien. Spontaniteit bestaat, maar meestal met een afspraak.
Is Koningsdag uniek?
Ja. Weinig landen hebben een nationale feestdag waarbij bijna iedereen in dezelfde kleur feestviert én spullen verkoopt op straat.